Áfallastreituröskun

“Hvað er áfallastreituröskun?

Áfallastreituröskun er kvíðaröskun sem hlotist getur af alvarlegu áfalli sem fólk verður fyrir, þar sem lífi eða velferð þess, eða einhvers annars, er ógnað. Á meðan á áfallinu stendur upplifir fólk mikla hræðslu, hrylling eða vanmátt.

Í kjölfarið verða einhverjar af eftirfarandi breytingum á atferli og tilfinningalífi fólks og þurfa einkennin að vera til staðar í a.m.k. mánuð til að greining sé gerð: Fólk leitast við að forðast allt sem minnir á áfallið svo sem hugsanir og tilfinningar tengdar  áfallinu, tiltekna staði eða athafnir. Það endurupplifir atburðinn með einum eða öðrum hætti, fær áleitnar endurminningar um atburðinn, martraðir eða sér hann ljóslifandi fyrir sér, því líður þá eins og atburðurinn sé að endurtaka sig. Fólk fer yfirleitt í uppnám þegar eitthvað minnir það á atburðinn.

Fólk verður daufara og áhugalausara en það á að sér og á almennt erfitt með að finna fyrir jákvæðum tilfinningum.  Það finnur hins vegar oft fyrir líkamlegri spennu, svefntruflunum, pirringi eða reiði, einbeitingarerfiðleikum, er eilíflega á varðbergi og því bregður auðveldlega. Það upplifir sig einangrað frá öðrum og á erfitt með að sjá framtíð sína fyrir  sér.

Áfallastreituröskun getur leitt til þunglyndis og misnotkun vímugjafa.“ 

http://www.kms.is/afallastreita.htm 

„Líf í kjölfar áfalls - Áfallastreita

Hverskonar álag getur leitt til áfallastreitu?

Fjölmargir hafa orðið fyrir skelfilegri lífsreynslu án þess að bera varanlegan skaða af, en ákveðnir álagsvaldar geta þó leitt til áfallastreitu og á þá eftirfarandi yfirleitt við.

• manneskja verður fyrir, sér eða kynnist aðstæðum sem fela í sér dauða, yfirvofandi dauða ellegar alvarleg meiðsl eða sálarháska og...

• viðbrögðin einkennast af hjálparleysi, ótta eða hryllingi

Viðkomandi getur t.d.:

• orðið fyrir líkamsárás eða nauðgun

• lent í bílslysi, flugslysi eða sjóslysi

• slasast í náttúruhamförum (eldgosi, snjóflóðum, jarðskjálftum)

• verið ógnað af ræningja

• lent í slagsmálum

• orðið vitni að hjartaáfalli vinar

• frétt af láti náins vinar eða ættingja

Eftir áfall tekur aðlögunartímabil við. Flestir ná að vinna sig út úr vandanum og geta síðan farið að lifa og starfa eins og þeir gerðu áður en atvikið átti sér stað.“

Þýðandi: Baldur Hafstað, dósent. Fagleg ráðgjöf: Garðar Sigursteinsson, geðlæknir.